Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT) to podejście terapeutyczne, które łączy precyzję nauki z praktycznym zastosowaniem w codziennym życiu. Jej główne założenie brzmi jasno: to nie wydarzenia kształtują nasze emocje i zachowania, lecz sposób, w jaki je interpretujemy. Ten sposób myślenia stanowi fundament podejścia poznawczo-behawioralnego, które od dekad z powodzeniem wspiera osoby zmagające się z zaburzeniami psychicznymi, trudnościami emocjonalnymi i schematami utrudniającymi codzienne funkcjonowanie.
Na czym polega specyfika terapii poznawczo-behawioralnej?
W centrum CBT znajduje się tzw. trójkąt poznawczy – model zależności między myślami, emocjami a zachowaniami. Zmiana jednego elementu wpływa na pozostałe, co pozwala pacjentowi zyskać kontrolę nad reakcjami, które wcześniej były automatyczne i nieuświadomione. W ramach procesu terapeutycznego pacjent uczy się rozpoznawać myśli automatyczne, analizować zniekształcenia poznawcze i modyfikować zakorzenione schematy poznawcze.
Psychoterapia poznawczo-behawioralna opiera się na kilku jasno sprecyzowanych zasadach:
- współpraca między terapeutą a pacjentem oparta na zaufaniu,
- koncentracja na „tu i teraz” – bieżących problemach i emocjach,
- ustalone ramy czasowe, struktura sesji i konkretne cele,
- aktywny udział pacjenta, w tym wykonywanie zadań między sesjami.
Terapia poznawczo-behawioralna w Gdańsku, prowadzona m.in w Klinice psychologicznej MECAL, cieszy się zainteresowaniem – również dzięki dostępności formy psychoterapii online.
Kiedy stosowana jest terapia poznawczo-behawioralna?
CBT znajduje zastosowanie w leczeniu wielu zaburzeń psychicznych, z potwierdzoną skutecznością. Szczególnie często jest zalecana w przypadku:
- zaburzeń lękowych (w tym fobii, napadów paniki, PTSD),
- depresji i innych zaburzeń nastroju,
- zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych (OCD),
- bezsenności i zaburzeń odżywiania,
- niskiej samooceny, trudności interpersonalnych i chronicznego stresu.
Trzy fale CBT – jak rozwijało się podejście?
Od czasu powstania w latach 60. XX wieku, CBT ewoluowała, przechodząc przez trzy fale rozwoju. Pierwsza skupiła się na modyfikacji zachowań w oparciu o warunkowanie. Druga – właściwa psychoterapia poznawczo-behawioralna – wprowadziła do terapii pojęcia schematów, automatycznych myśli i zniekształceń poznawczych. Trzecia fala wniosła elementy uważności, akceptacji i pracy z emocjami. W jej obrębie znajdują się takie podejścia jak:
- Terapia akceptacji i zaangażowania (ACT),
- Dialektyczna Terapia Behawioralna (DBT),
- Terapia schematów,
- Terapia oparta na współczuciu (CFT).
Podejścia te rozwijają klasyczne CBT i wzbogacają je o nowe perspektywy, zachowując rdzeń, jakim jest wpływ poznania na emocje i zachowania.
Od schematów do sprawczości
Psychoterapia poznawczo-behawioralna to proces zmiany – nie tylko objawów, lecz również postrzegania siebie i świata. To terapia, która nie tylko leczy, ale uczy nowych kompetencji psychicznych, zrozumienia własnych reakcji i budowania stabilniejszego życia wewnętrznego. Niezależnie od tego, czy chodzi o leczenie zaburzeń psychicznych, czy pracę nad emocjonalnym dobrostanem, podejście to udowadnia, że zmiana jest możliwa.
Artykuł sponsorowany